اچ دی پارت | بزرگ ترین فروشگاه لوازم یدکی خودرو
نویسنده: آرزو یوسفی 
احتمالاً برای شما پیش آمده که هنگام رانندگی در بزرگراه و با افزایش سرعت، فرمان، بدنه یا کابین خودرو شروع به لرزش کند. این لرزش نهتنها حس ناخوشایندی دارد، بلکه میتواند نشانه وجود مشکل در بخشهای حیاتی خودرو باشد.
در این مقاله، بهصورت فنی و ساده، علت لرزش ماشین در سرعت بالا را بررسی میکنیم و توضیح میدهیم که این مشکل از کجا میآید و چطور باید برطرف شود.
چرا خودرو در سرعت بالا میلرزد؟
لرزش خودرو در سرعت زیاد معمولاً به یکی از سه بخش اصلی مربوط میشود:
- سیستم چرخ و لاستیک
- اجزای ترمز و محور چرخ
- سیستم تعلیق و قطعات متحرک جلو
برای تشخیص علت دقیق، باید بررسی کرد که لرزش در کدام شرایط رخ میدهد، فقط در هنگام شتاب، فقط موقع ترمز، یا در همهی حالات.
۱. بالانس نبودن چرخها
یکی از شایعترین دلایل لرزش ماشین در سرعت بالا، عدم بالانس چرخها است. اگر وزن چرخها بهصورت یکنواخت توزیع نشده باشد، در سرعتهای بیش از ۸۰ کیلومتر بر ساعت لرزش فرمان یا کل بدنه آغاز میشود.
علائم بالانس نبودن چرخ:
- لرزش فرمان مخصوصاً در سرعتهای خاص (مثلاً بین ۹۰ تا ۱۱۰ کیلومتر)
- لرزش بیشتر هنگام شتاب گرفتن
- سایش نامنظم روی لاستیکها
راهحل: بالانس کردن چرخها در تعمیرگاه تخصصی معمولاً سادهترین و سریعترین روش رفع این نوع لرزش است.
۲. خرابی بلبرینگ چرخ
بلبرینگ چرخ (Wheel Bearing) وظیفه دارد اصطکاک بین محور و چرخ را کاهش دهد. در صورت خرابی، بلبرینگ صدای غرغر یا زوزه ایجاد میکند و باعث لرزش فرمان و کاهش پایداری خودرو میشود.
اگر در حین رانندگی صدایی شبیه به غرش یا وزوز از یکی از چرخها شنیدی که با افزایش سرعت بیشتر میشود، احتمال خرابی بلبرینگ زیاد است.
بیتوجهی به این مشکل میتواند باعث قفل شدن چرخ در سرعت بالا شود، پس باید فوراً بررسی و تعویض گردد.
۳. تاب داشتن توپی چرخ یا محور
توپی چرخ (Wheel Hub) قطعهای است که چرخ و دیسک ترمز روی آن سوار میشوند. در اثر ضربههای شدید یا تصادف، ممکن است این قطعه دچار تاب یا لقی شود.
وقتی توپی چرخ تاب داشته باشد، چرخ در هنگام چرخش کاملاً گرد نمیچرخد و در سرعت بالا لرزش محسوسی ایجاد میکند.
این نوع لرزش ماشین معمولاً حتی بعد از بالانس چرخ هم باقی میماند و نیاز به بررسی دقیق فنی دارد. در چنین مواردی، تعویض توپی چرخ تنها راه حل قطعی است.
۴. تاب داشتن دیسک ترمز
اگر لرزش فقط زمان ترمز گرفتن اتفاق میافتد، احتمالاً مشکل از دیسک ترمز است.
تاب داشتن یا ساییدگی ناهمگون در سطح دیسک باعث میشود در هنگام تماس با لنتها، نیروی ترمز بهصورت نامتوازن منتقل شود. نتیجه آن لرزش در فرمان یا پدال ترمز است.
علت اصلی تاب دیسک: ترمزگیری ناگهانی در سراشیبیها یا خنک شدن سریع دیسک داغ (مثلاً شستن خودرو بلافاصله بعد از رانندگی طولانی).
راهحل آن معمولاً تراش یا تعویض دیسک است.
5. تاب داشتن دیسک چرخ
علاوه بر دیسک ترمز، دیسک چرخ یا صفحه فلزی که چرخ روی آن نصب میشود، میتواند باعث لرزش خودرو شود. اگر این صفحه تاب داشته باشد یا درست روی توپی چرخ نصب نشده باشد، ارتعاشات هنگام سرعت بالا به فرمان یا بدنه منتقل میشود. هرچند شایعترین علت لرزش، دیسک ترمز است، اما بررسی وضعیت دیسک چرخ نیز برای رفع کامل مشکل ضروری است.
6. فرسودگی بوشها و قطعات تعلیق
در سیستم تعلیق خودرو، بوشها و سیبکها نقش مهمی در جذب ضربات دارند. اگر این قطعات ساییده یا خشک شوند، هنگام حرکت در سرعت بالا، لرزش و صدای تقتق از زیر خودرو شنیده میشود.
همچنین خرابی کمکفنرها یا شاسیهای جلو میتواند باعث انتقال ضربه و لرزش به کابین شود. در این حالت، لرزش بیشتر در کف خودرو یا صندلیها احساس میشود، نه در فرمان.
7. لاستیکهای فرسوده یا تغییر شکلداده
گاهی مشکل از قطعات مکانیکی نیست، بلکه خود لاستیکها مقصرند. اگر خودرو مدت طولانی پارک بوده یا لاستیک کیفیت پایینی داشته باشد، سطح آن نامنظم و موجدار میشود. این عیوب باعث میشوند در سرعتهای بالا، چرخها ارتعاش پیدا کنند.
بهعلاوه، تنظیم نبودن فشار باد لاستیکها (کم یا زیاد بودن فشار) هم تعادل را بههم میزند و فرمان شروع به لرزش میکند.
8. محورهای جلو یا میلگاردان نامتوازن
در خودروهای دیفرانسیل عقب یا چهارچرخ محرک، خرابی یا تابداشتگی میلگاردان یکی از علل مهم لرزش در سرعت بالا است.
این نوع لرزش معمولاً در کل بدنه و بهویژه صندلیها حس میشود، نه فقط در فرمان. بررسی و تنظیم مجدد زاویه میلگاردان یا تعویض مفصلها راهحل این مشکل است.
جمعبندی
اگر خودرویت در سرعتهای بالای ۸۰ کیلومتر میلرزد، ابتدا چرخها را بالانس کن. اگر مشکل ادامه داشت، بلبرینگ، توپی و دیسک چرخ را بررسی کن. در صورت بیاثر بودن، سراغ لاستیکها، کمکفنرها و محورهای جلو برو.
نکته مهم: گاهی چند عامل همزمان باعث لرزش ماشین میشوند، پس بهتر است بررسی کامل در تعمیرگاه انجام شود. رسیدگی سریع به این مشکل نهتنها از خرابی بیشتر قطعات جلوگیری میکند، بلکه ایمنی خودرو در سرعت بالا را بهطور چشمگیری افزایش میدهد.
سوالات متداول برای علت لرزش ماشین
چرا فرمان خودرو در سرعت بالا میلرزد؟
لرزش فرمان معمولاً ناشی از بالانس نبودن چرخها، خرابی بلبرینگ یا تاب داشتن توپی و دیسک چرخ است.
آیا لاستیک فرسوده باعث لرزش خودرو میشود؟
بله، لاستیکهای موجدار یا فشار باد نامناسب باعث لرزش فرمان و بدنه خودرو در سرعتهای بالا میشوند.
خرابی بلبرینگ چرخ چه علائمی دارد؟
صدای غرش یا وزوز در چرخها، لرزش فرمان و کاهش پایداری خودرو هنگام سرعت بالا از علائم خرابی بلبرینگ هستند.
چگونه لرزش خودرو را در سرعت بالا برطرف کنیم؟
ابتدا بالانس چرخها را بررسی کرده و در صورت نیاز، بلبرینگ، توپی، دیسک و لاستیکها را بررسی یا تعویض کنید.
